Walkie-Talkie me The Clash

'ZULLEN WE HIER NAAR BINNEN GAAN, VRAAG IK JOE STRUM-MER, WANT ER IS BINNEN DE HONDERD METER TOCH NIETS BETERS TE VINDEN, EN WAT MAAKT HET IN FEITE UIT. JE KUNT BENEDEN EN BOVEN ZIT-TEN, IN DE TEAROOM. WE KLIMMEN DE TRAP OP, NAAR DE BREDE GALERIJ.

'Je moet er in ieder geval even heen', zegt Joe tegen Paul Simonon.

Zien ze er goed uit?"

Ze zijn allemaal wat vreemd. Ze zitten in etalages aan de grachten. Er zijn er twee of drie die je misschien leuk vindt, maar als je dan denkt aan de mogelijkheid dat je er een druiper oploopt heb je al geen zin meer.

'Dat kan niet want ik laat het ze met hun mond doen', zegt Paul lachend.

Hij heeft een mager en kinderlijk gezicht en donkergrijs geverfd pick haar. Vijf minuten later blijkt dat hij niet kan flipperen. Hij gooit zijn hele gewicht naar voren als hij op de knoppen aan de zijkant drukt en is steeds net iets te vroeg. Hij leunt over de kast heen op het moment dat een ander een moeilijke bal omhoog probeert te werken. Hij drinkt advokaat.

Joe Strummer loopt naar de reling en kijkt naar beneden. Als je wilt kan je hier zo in iemands thee spugen', roept hij naar de anderen.

Joe Strummer scheldt op hippies. "Het zijn hypokrieten. Ze doen net of ze allerlei idealen hebben, maar het enige wat ze willen is dope. Wij hebben geen illusies, dat is het verschil tussen de hippies en ons. Ze dachten dat ze de wereld konden veranderen. Wij weten dat dat niet kan. Kijk... we worden beroemd, ja?

Nou, dan worden we eerst gewel-dig goed en na verloop van tijd begint het succes ons van de mensen te vervreemden en worden we een stelletje etters, zonder dat we dat misschien zelf in de gaten hebben, Dan zal er wel weer een nieuwe band komen, The Wank of zo, die zegt dat wij klootzakken zijn. Prima.

Onze manager zegt dat we ons geen zorgen hoeven maken zolang we mager blijven. Mick Jones lacht. En dan te beden ken dat we hem nu hebben opge-scheept met die jongens van CBS. Hij is nu waarschijnlijk nog met ze aan het praten.

The Clash zijn de meest politieke van de vijf belangrijke punkgroepen, die anno 1977 van zich laten horen en doen spreken. The Ramones uit Amerika, The Saints uit Australië, de Sex Pistols en The Damned uit Engeland staan stuk voor stuk minder nadrukkelijk aan de overkant van de generatiekloof, die andermaal is ge-slagen.

In 1977 there's knives in West 11
Ain't so lucky to he rich
Stenguns in Knightsbridge
Danger stranger
You better paint your face
No Elvis, Beatles or The Rolling Stones
In 1977

Als ik iets zeg wat Joe Strummer tegen de haren instrijkt, mompelt hij kwaadaardig: Jij bent een rijke journalist. Jij kunt je dat veroor loven. The Clash hebben in ieder geval één ding met de Sex Pistols en The Damned gemeen: ze geven interviews in ruil voor gratis con-sumpties.

We lopen van het Concertgebouw (daar logeren ze ergens in de buurt) via het Rijksmuseum naar het Leidse-plein. Joe Strummer en Paul Simo-non hebben jeder een walkie-talkie, die ze op het podium gebruiken tijdens 'Polices And Thieves'. Ze lopen vijftig meter achter elkaar. Here comes three cheese', sist Paul in het ding als hij drie meisjes in zijn richting ziet komen.

We lopen voor een fotosessie naar het politiebureau Leidseplein. Daar wordt de adjudant erbij gehaald. Hij twijfelt, als ik hem vraag of The Clash, een band die over haar verhou-ding met de justitie zingt, even tussen enkele geüniformeerde agenten mag poseren. 'Dat is een leuke controver-se, hun slordige kleding en uniformen', zeg ik. Uiteindelijk mag het.

In Engeland zouden we zo'n bureau niet eens binnen durven', zegt Joe als we eenmaal weer buiten staan. 'Hebben ze onze plaat daar?' vraagt Paul als we langs een platenzaak komen. We gaan kijken. Ze hebben hem niet. Vloekend lopen de drie bandleden de winkel uit.

Met de tram naar het centrum. Joe vertelt dat hij twee jaar geleden als straatzanger in Amsterdam speelde en toen altijd voor niets met de tram mee reed. 'Goed uitkijken bij iedere halte of je een controleur ziet. Joe Strummer eindigt zijn song '1977' met het roepen van het jaartal 1984. 'Wat in dat boek aangekondigd is, beleven we eigenlijk nu al.

Maar niet dat ik er bang voor hen hoor. Je kunt het toch niet tegenhouden. Het maakt mij niets uit wat er gebeurt. Ik red me wel. Maar het wordt erger dan daarin wordt gezegd. Dat hoek is in de jaren veertig geschreven en die man heeft dat heel knap gezien, maar hij heeft niet kunnen voorzien dat we nu nog veel ingenieuzere apparatuur zouden hebben dan hij beschrijft. Hij heeft ook niet kunnen voorzien dat het zo snel zou gaan. Het Nationale Front in Engeland groeit snel. Daar vechten we tegen, tegen het fascisme. En we zijn bereid echt te vechten, niet alleen in songs.

Alles in Engeland is gebaseerd op het klassenstelsel. Arme mensen proberen rijk te zijn en rijke jongens en meisjes komen in smerige spijkerbroeken naar school om maar arm te lijken. ledereen wil aan zijn klasse ontsnap-pen. Wij hebben geen oplossingen, geen alternatieven voor hoe het nu is. We zijn geen Lenin of Marx of zo. We're just young wankers.

Maar we weten wel dat alles vreselijk slecht georganiseerd is, zodat alle scholen nitpuilen, dat de jongens en meisjes er als klootzakken afkomen, terwijl ze geweldig hadden kunnen zijn. We zijn tegen alle restricties, die de regering iedereen oplegt. We geloven dat iedereen veel meer dingen zelf zou moeten kunnen uitmaken.'

'White riot, I want a riot
White riot, a riot of my own

We waren een keer bij een demon-stratie voor iets bepaald, waar veel negers bij betrokken waren. Maar behalve Paul, ik en onze manager was er geen blanke. Ja, de politie natuur-lijk. Die hebben we met stenen bekogeld. Daarom zingen we over een rel voor onszelf.

Want ik hou van de muziek die de negers maken, maar ze hebben hun eigen mentaliteit en hun. eigen problemen. We zijn geen liberale lullen die zo nodig hand in hand met de negers moeten lopen, dat is nergens voor nodig. Wij lossen onze problemen op en zij hun pro-blemen.

Nog even en dan zijn we allemaal netjes lid van die ene Partij geworden. Ik niet, maar mensen zoals ik, bedoel ik. Ik ben er te gek voor, ik zou tegen die tijd al zelfmoord gepleegd heb-ben. Maar het enge is dat het gebeurt zonder dat je het direkt in de gaten hebt. We glijden geruisloos naar 1984 toe. Maar ik zal altijd de jongen met de kneedbommen onder zijn bed zijn, de jongen met de geweren in zijn klerenkast.

Die middag valt zowel Joe Strummer als Mick Jones in slaap. Joe aan de bar en Mick gewoon ergens in de hoek. Bernie, de manager, een soort Radar na de hersenspoeling, komt naar me toelopen. Jij wilde een interview? Ik leg hem uit dat we straks weer teruglopen naar het hotel en dan vast wel ergens blijven hangen waar je rustig kunt praten. Terwijl zijn ogen afwachtend aan me blijven hangen is de rest van het gezicht en het lichaam opgewonden gaan doen. 'Weet jij wel dat we hoog genoteerd staan in Amerika?

Weet jij wel dat wij 30.000 mensen trekken als we in de Rainbow spelen? Weet jij wel dat we hit na hit gaan scoren? We hoeven helemaal niet met jongetjes als jij te praten. 't Kan ons niets schelen wat het publiek in dit stront-landje van ons vindt. Dat maakt ons nog geen half plakje kaas uit op een boterham.'

Later vertelt hij me trots over zijn jongens: 'Ze pikken het niet langer. Er is een nieuwe generatie opgestaan en reken maar dat alles anders zal worden. Bernie schijnt ook iets te maken te hebben gehad met de op-richting van zowel The Damned als The Sex Pistols. Hij is een Engelse, maar vooral zielige uitgave van Kim Fowley, een miezerig miemeltje van twee en dertig. Joe loopt aan de overkant, met een walkie-talkie. Paul loopt achter Bernie. 'Bernie is een rat, over. Joe, wiens stem verdacht veel op die van Lennon lijkt, schreeuwde het over de straat. Bernie lacht schlemielig.

'Bernie is een vervelend stuk vreten', roept Paul terug. "Beeernieieie.'

Vanaf het moment dat de jongens de soundcheck gedaan hebben zeuren ze om dope. Eindelijk heeft Mick twee jongens gevonden, terwijl Joe al naar de Melkweg is gerend, die hij zich nog precies weet te herinneren van twee jaar geleden. Hij rent er zo in z'n eentje naar toe.

"Mot je wat kaupen of niet', sneert het dealertje.

Eerst wachten tot Joe terug komt', zegt Paul. Joe komt terug en duwt van een afstand zijn duim al omlaag ten teken dat de Melkweg nog dicht was.

Eerst betalen, dan kaiken, is de voorwaarde.

'Ja, daar doen we niet aan', zegt Joe, die voor 25 gulden wil kopen. 'Stel dat het niks is. Eerst zien. Ga jij maar even met me mee, Paul.'

Samen lopen ze de straat in, met gebogen hoofden. Even later komt Paul terug. 'Het is troep. We gaan weer verder.

'Tot voor vijf jaar had ik het helemaal niet arm', vertelt Joe Strummer me, als we ergens iets gaan eten. 'Ik was op een kostschool ten Zuiden van Londen en ben daar uiteindelijk zonder geld weggevlucht, op de straat gaan leven. Je moest er kort haar hebben, je mocht nooit uit, je mocht geen sigaretten hebben, je kreeg uiteindelijk vreselijk de pest in, en dan liep je weg. Ik had vervelende ouders, die me tot een succes op de universiteit hadden willen zien wor-den.

Mijn vader werkte voor het leger en was meestal wekenlang met mijn I moeder in het buitenland, Dat was wel leuk, want dan had ik het huis voor mij alleen en kon ik met het schoolgeld doen wat ik wilde. Maar ja, als ze dan terugkwamen had je het gedonder in de glazen weer. Ik speelde een tijdje in de 101-ers, We maakten muziek à la Eddie Cochran en Bo Diddley, maar toen kwam ik Paul en Mick tegen en die hadden heel andere ideeën. Ik ben toen hun stijl van muziek gaan spelen, en we hebben de naam veranderd.

'Waarom ik in deze band zit, vragen ze me wel eens... nou, om de gratis zalm (hij wijst op zijn bord)... voor het geld... omdat ik niets beters te doen heb, voor de lol...omdat ik dan geen toiletten hoef schoon te maken.'

'Ik heb in een boekhandel gewerkt, en in een warenhuis', zegt Mick. 'Ik moest ergens examenpapieren num-meren en ik heb ook op Sociale Zaken gewerkt, waar ik brieven moest openmaken in een tijd dat ze dachten dat er bombrieven binnen zouden komen. En ik moest de vloeren schrobben.'

'Ik zat ook vaak bij Sociale Zaken', grinnikt Joe, 'en dan stak Mick me geld toe.

'Career opportunities
The ones that never knock
Every job they offer you
Is to keep you out of dock
They offered me the office
They offered me the shop
They said I'd better take
Anything they'd got
Do you wanna make tea
For the BBC?
Do you wanna be
Do you wanna be a cop?"
I hate the army
And I hate the RAF
You won't get me fighting
In the tropical heat
I hate the Civil Service Rules
And I ain't gonna open
letter-bombs for you'

Mick Jones zit al gedurende lange tijd gedeprimeerd voor zich uit te kijken. Aileen wanneer er een groepje meisjes het restaurant binnen kom, lacht hij even sardonisch, 'Die zijn zeker hier voor een ballerina-wedstrijd. Als ik hem iets vraag over hoe hij de toe. komst ziet zegt hij: 'De toekomst is alleen nog uit te drukken in termen van bankiers, Dat is het deprimeren-de

"Good to be alive though, Micky', zegt Joe monter.

"De toekomst is even deprimerend als dit stuk appeltaart', gaat Mick verder. Good to be alive, Denk je eens in dat je dood was.'

"Dan zou ik geen pijn hebben, dan zou ik dit allemaal niet weten. Dan zou ik niet hoeven zeuren om cen joint, als ik dood was. Ik heb erover nagedacht, Joe, en ik zie het niet. meer zitten geloof ik." Ik hou ermee op, geloof ik.".

Dan slaat Joe hem hard op de schou-der.

'Hou je mond Micky, je krijgt er spijt van,

De rekening. Honderdtwintig gulden. Dat is een weeksalaris van een lid van de Clash, 'We krijgen 25 pond per week en de Sex Pistols krijgen 35 pond.

Joe: 'Alles kan niet altijd perfect lopen, jongen.

Mick: Maar we hebben de verkeerde, da's alles."

Joe: Wucht even, ik word hier ziek van. Dat gezijk, daar moet je mee ophouden.'

(Pauze)

Mick: 'Ik heb genoeg van al die leugens. Misschien zie jij ze niet..

Joe: Tuurlijk zie ik ze wel maar ik kan er gewoon beter tegen dan jij Jij...

Mick: Jij accepteert ze gewoon!"

Joe: 'Hou je mond, zeikerd.'

Mick: 'Je ziet dat het allemaal mis aan het gaan is.

Joe: 'Okay.

Pauze

Mick: 'Dan is het dus mis aan het lopen. I'm trying to give up." (Bernie is zenuwachtig bij hen aan tafel komen zitten.)

Bernie: Luister... ik ga morgen naar CBS als jullie achter me staan. Ik zal ze gewoon overvallen en zeggen dat het zó niet longer kan gaan. Okay?

Joe: Please son.

Bernie (driftig): Je staat dus niet achter me. En morgen is het weer iets anders, en de dag dáárop heb je wéér iets

Mick: Ik zou achter je staan Bernie.. als jij maar achter ons stond.

Joe: Ik wil dat ze 'Janie Jones' uitbrengen.

Mick: Dat wil ik ook.

Bernie: Daar hebben we het toen met 'White Riot' al over gehad. Ik heb gezegd: wacht eerst af wat zij zeggen. Nou begin je me weer in die hoek te drukken,

Mick: En nou begin jij ook weer over hetzelfde te ouwehoeren Bernie. Hoe zal ik het je zeggen?

Bernie (snel): Jongens, er is niet één band op de wereld die controle heeft over wat er met hen gebeurt zoals jullie.

Mick: (kortaf): Wij hebben nergens controle over.

Joe: Totaal niet.

Bernie: Malcolm kan gaan zitten toekijken hoe goed het met jullie goat, terwijl zijn jongens steeds met de kop tegen de muur lopen. Denk je dat hij nu gelukkig is, nu hij weer bij A&M weg is gegnan? Mick: Zeur niet over Malcolm.

Joe: Geen gelul over controle, want ze zeggen me precies wat ze gaan doen.

Bernie: Mij ook!

Joe: Nou daarom. Begin dus niet over controle.

Bernie: Goed, jullie hebben evenveel controle als de anderen. En nu begin je je te realiseren hoe weinig dat is, voor iedere band dus.

Mick: Luister jongen, we zijn sommige mensen iets verplicht. Ik bedoel de mensen die onze muziek mooi vinden, de fans, die ons steeds maar vragen waarom we dit doen en waarom we dát doen. En we kunnen hen alleen maar zeggen... dat we marionetten zijn!

MUZIEKKRANT OOR  |  Nummer 11, 1 juni 1977